maandag 2 juli 2012

Die zes maanden

Ik raakte weer eens verzeild in een discussie over het bijvoeden. Want moet je daar nu echt mee wachten tot zes maanden, ook als je het idee hebt dat je kindje er met 3,5 maand écht al aan toe is? Ik merkte dat ik er moe van werd de verschillende punten die al zo vaak voorbij zijn gekomen, nog een keer op te schrijven als losse argumenten. Dus doe ik dat hier als volledig artikel zodat ik voortaan daarnaar kan verwijzen of desnoods uit kan kopiëren. Ook al doet de S van mijn toetsenbord moeilijk dus zal er af en toe ééntje missen al ik snel aan het typen ben. Weet je dat vast ;-)

Even zien. Eerst een belangrijke mededeling: ik schrijf dit niet vanuit het idee dat ik graag gelijk wil hebben of om moeders die eerder dan 6 maanden zijn gaan bijvoeden, te veroordelen. Ik bekijk het puur vanuit de lichamelijke kant van de (ontwikkeling van de) baby. Ik heb er wel een mening over, maar ik wil het oordeel er graag buiten laten.

Waarom dus pas met 6 maanden bijvoeden, en niet alvast met 4? Laten we beginnen met een aanname, namelijk dat het kindje in de eerste plaats borstvoeding krijgt. Omdat dit de meest natuurlijke voeding is voor een kind, en fysiologisch gezien ook de beste. En het legt makkelijker uit.

Ontstaan darmflora

Een baby in de baarmoeder heeft een steriele darm; de darmflora ontstaat pas op het moment van de geboorte (meer daarover vind je hier) en ontwikkelt zich in de eerste twee levensjaren. Bij de geboorte is een babydarm lek. Dat moet ook, want omdat er nog geen functionele darmflora aanwezig is, wordt voedsel nauwelijks verteerd. De darm is er dus op gebouwd relatief grote brokken voedingsstoffen door te laten, zodat het kind de juiste voedingsstoffen én immuunstoffen binnenkrijgt via de moedermelk. Dit systeem 'rekent' dus ook op moedermelk, want die is precies afgesteld op die 'lekke' darm (met een mooi woord hyperpermeabele darm en bij volwassenen heet het leaky gut - en dan is het een ziektebeeld). Moedermelk bevat namelijk geen stoffen die bij het passeren van de darmwand ontstekingen kunnen veroorzaken (tenzij er een allergie speelt, maar dat is een ander verhaal). Alle andere voeding - dus ook kunstvoeding - bevat die stoffen wel, want is niet zoals moedermelk 'voorverteerd'. 

Bovendien legt moedermelk een beschermend laagje over de 'lekke' darmwand, waardoor het stukje bij beetje de darm helpt te sluiten en voorbereidt op vaste voeding. Dit proces is fragiel. Voortijdig iets anders in je baby stoppen dan moedermelk kan het beschermlaagje beschadigen, zelfs al is het maar één keer. Dat is een confronterende gedachte, want heel veel moeders hebben (om welke reden dan ook) hun kindje wel eens bijgevoed met kunstvoeding of alvast een hapje Olvarit gegeven. Nogmaals: geen veroordeling vanuit deze kant; ik vertel alleen wat er fysiologisch gezien in de darm gebeurt op dat moment.


Indringers

Dat beschermende laagje is dus hard nodig, en pas na (ongeveer) zes maanden is dat voldoende stevig opgebouwd en zijn de cellen van de darmwand voldoende 'gerijpt' om iets anders dan moedermelk te kunnen verteren. Ook heeft (in een gezonde situatie) dan de darmflora de tijd gekregen om zich te vestigen. Met de bijvoeding komt er namelijk een hele nieuwe golf van darmbewoners mee. Onze darmen zijn kwetsbaar (ook als volwassene nog), omdat ze een bijna open verbinding vormen tussen de buitenwereld (voeding en dergelijke die we er van buitenaf in stoppen) en de binnenwereld (bloed en lymfe, organen etc). Reken dus maar dat die passage stevig verdedigd wordt. Tot de tanden toe bewapend, zou je kunnen zeggen.

Daarvoor hebben we verschillende systemen. Ten eerste neemt de darmflora letterlijk plek in op de darmwand, zodat andere (ziekmakende) organismen zoals Candida niet de kans krijgen om zich ook op de darmwand te vestigen. Bovendien maakt de darmflora stoffen aan (oa zuren en waterstofperoxide) die de indringers onder de duim moeten houden. En tot slot communiceert een gezonde darmflora met het inwendige immuunsysteem - vandaar de slogan dat 70% van de weerstand in je darmen zit.

De darmflora en het darmslijmvlies houden elkaar in evenwicht. Zonder een gezond slijmvlies kunnen de darmbacteriën niet leven, en zonder de darmflora droogt het slijmvlies uit en beschadigt het. Dus ook hier zie je de gevolgen van te vroeg bijvoeden: het darmslijmvlies raakt beschadigd, net op het moment dat je een hele hap aan nieuwe indringers naar binnen lepelt. De eigen darmflora kan niet meer alle plekken op de darmwand bezetten, waardoor de pathogenen (ziekteverwekkers) de kans krijgen om uit te groeien tot schadelijke kolonies. Ook glippen er te grote brokken voedingsstoffen door de darmwand de bloedbaan in, waar ze ontstekingen en allergische reacties kunnen opwekken. Ook eczeem en astma kunnen op deze manier 'getriggerd' worden.


Motoriek

"Maar hij is er echt aan toe, hij grijpt naar mijn lepel als ik iets eet!" is een veelgehoord 'argument' om toch al eerder te starten met bijvoeding. Ik zeg niets nieuws, maar ik zeg het toch nog maar een keer: Als je een stuk hondenpoep in je handen had gehad, of een punaise, had hij dat óók in zijn mond willen stoppen. Had je dat dan ook toegelaten omdat hij het zo graag wilde?

De ontwikkeling van een kind verloopt van groot naar klein, van grof naar fijn. Eerst ontwikkelt zich de grove motoriek; het kind ziet ineens zijn eigen handje voorbij vliegen (weet je nog? Ik wel!) en verkrijgt heel langzaam de controle over die bewegingen. Pas later ontwikkelt zich de fijne motoriek, waarbij hij dingen kan vastpakken en gericht naar zijn  mond kan brengen. Ook de mondmotoriek, die nodig is om dingen te kunnen 'kauwen' en om te kunnen slikken, ontwikkelt zich pas later. De kokhalsreflex (die er voor 6 maanden nog voor zorgt dat alles automatisch naar buiten gewerkt wordt) verplaatst zich langzaam naar achterin de keel, net zolang tot er vaste voeding veilig doorgeslikt kan worden.

De baby kan zichzelf over het algemeen rond de 6 maanden rechtop houden en gericht zelf stukken voedsel pakken om op te eten. Een baby van 4 maanden kan dit nog lang niet; de enige manier om er iets in te krijgen is door met een lepeltje voeding naar binnen hengelen die zo fijntjes vermalen is dat het bijna vloeibaar is. Echt 'eten' kun je het dus niet noemen, zeker niet wanneer je het vergelijkt met het gericht en bewust pakken, kauwen en slikken dat kinderen van een maand of 6 na enige oefening laten zien.


Honger

"Maar het is zo'n hongerige baby! Hij heeft echt meer nodig dan alleen melk!" Voor de voeding van een baby gedurende het eerste jaar (dus vanaf 6 maanden tot ongeveer 1,5 jaar) is de titel bijvoeding niet per ongeluk gekozen. De borstvoeding zorgt voor alle voedingsstoffen en calorieën (mits de moeder een gezonde voedingsstatus heeft!), de vaste voeding is echt alleen voor 'erbij'. Om te leren eten, om te wennen aan smaken en aan de textuur van voeding, om de darmen langzaam te laten wennen aan vast voedsel enzovoorts. Niet in de eerste plaats om de baby te voorzien van voedingsstoffen of een volle buik.

Steeds meer gaat de baby natuurlijk vast voedsel eten, zodat die steeds meer een echte maaltijd wordt - maar 'honger hebben' is geen reden om vroeg te beginnen met bijvoeding, want in de eerste maanden krijgt een baby relatief heel weinig voeding binnen en al helemaal niet genoeg om zijn honger mee te stillen.

Ook bijvoeden vanwege reflux is een achterhaald advies. Het zou de maaginhoud indikken en het maagzuur iets geven om zich aan te binden, maar in feite zorgt een te vroege bijvoeding juist voor een 'assertieve' maagreactie. Er valt immers iets te doen: vaste voeding moet gekneed worden en het maagzuur moet nu ineens bacteriën afdoden die er voorheen (in de borstvoeding) niet waren. Daarbij krijgen ook de darmen nu een tik mee en krijgt je baby als je pech hebt, darmkrampjes bovenop de reflux en ben je nog verder van huis.


Potjes en het CB

"Mijn consultatiebureau zei dat ik moest gaan bijvoeden en bovendien, het staat op het potje dus dat zouden ze er toch niet opzetten als het écht slecht was geweest?" De treurige waarheid is dat consultatiebureaus en potjesfabrikanten doorgaans maar bar weinig weten over de fysiologie van de darmen en de ontwikkeling van het darmstelsel. Natuurlijk (en gelukkig) zijn hier ook uitzonderingen op. Natuurlijk zijn er CB-artsen en verpleegkundigen die wél individueel kijken naar het kind en in uitzonderlijke gevallen kunnen ze besluiten dat bijvoeding voordat je kindje zes maanden is geworden, beter is dan te wachten. De kans dat jullie zo'n uitzonderlijk geval zijn is klein. Je weet het doordat de arts of vp dan ook gerichte argumenten kan geven (als je sowieso nooit uitleg krijgt, kan dat een reden zijn om een ander CB te zoeken!) die dieper gaan dan 'hij is eraan toe' of één van de andere bovenstaande zinsnedes.

Potjesvoeding... wat zal ik erover zeggen. Er zullen vast mensen werken die reuze begaan zijn met de gezondheid van onze baby's en die alles doen om een zo goed mogelijke babymaaltijd samen te stellen. Er zullen vast mensen werken die er echt van overtuigd zijn dat bijvoeden met 4 maanden het beste is voor een baby... maar laten we ook niet uitvlakken dat we het hier niet over een altruïstische organisatie hebben maar over een bedrijf dat geld moet verdienen. En dan is 4 maanden op een babypotjes-periode toch een heel stuk meer geld dan 6 maanden. Ik heb althans nog nooit een potjesfabrikant gezien (zelfs niet een biologische) die uit menslievendheid alleen potjes voor baby's vanaf 6 maanden maakt.


Risico's

"Ik heb zelf ook sinaasappelsap en een liga gehad met 3 maanden en ik heb ook nergens last van. En trouwens, het buurmeisje heeft netjes 6 maanden borstvoeding gehad en die zit onder de eczeem"
Dit vind ik de moeilijkste argumenten, omdat het een n=1 (onderzoeksgroep van 1 persoon) is en je daar eigenlijk niets tegen kunt inbrengen op hetzelfde niveau. Want als ik dan zeg "ja maar, ik heb ook liga gehad met 3 maanden en ik heb wél heel veel last", dan zal het antwoord iets zijn in de trant van "dat zal dan wel in jouw familie zitten". 

Je eigen ervaring mag voor jou dan significant zijn, wetenschappelijk gezien zegt het natuurlijk helemaal niets. Mijn oma heeft 65 van de 80 jaar gerookt en ze heeft nooit kanker gekregen (ze is nu met 84 wel zo dement dat ze vergeten is dat ze rookte, maar dat is weer een ander verhaal). Zet ik mijn kind dan straks op haar 15e ook een lekkere peuk voor, omdat het wel geen kwaad zal kunnen - kijk maar naar oma?

Bovendien: wat betekent dat eigenlijk, 'nergens last van'? Er zijn een aantal aandoeningen die zó vaak voorkomen, dat wij ze als normaal zijn gaan beschouwen. Menstruatiepijn, wisselende ontlasting (de ene dag wat harder, de andere dag wat dunner), verzwakte weerstand, vermoeidheid, opgeblazen buik, eczeem... heb je dan 'nergens last van' of stiekem toch een niet-optimale darmflora? Een ieder die vindt dat hij/zij nergens last van heeft ondanks sinaasappelsap en liga's, nodig ik van harte uit om de ontlasting eens te laten onderzoeken. Heb je een darmflora waar niks op aan te merken valt dan betaal ik hoogstpersoonlijk je onderzoekskosten en zal ik nederig het hoofd buigen.


En natuurlijk kan een kind nog van alles krijgen als je wel wacht met bijvoeden. Een slechte darmflora is echt niet alleen maar afhankelijk van een goed bijvoedingsbeleid. Het begint bijvoorbeeld al tijdens de geboorte - als de darmflora van de moeder niet optimaal is, kan die van de baby ook niet optimaal starten. En aangezien onze generatie moeders inderdaad die heerlijke liga-sinaasappelsap-combi gekregen heeft, is van onze darmflora doorgaans weinig meer over tegen de tijd dat we zelf darmflora, pardon, kinderen gaan baren. Samen met 95% van de rest van de Westerse bevolking want onze leefstijl en voedingspatroon zijn gewoon niet zo gunstig om een gezonde darmflora op te bouwen.

Maakt het dan allemaal niets meer uit en kun je net zo goed potjes gaan voeden op 4 maanden? Nee, want juist omdat de darmflora in het latere leven hoogstwaarschijnlijk rake klappen gaat opvangen van voeding, stress en medicatie, is het belangrijk om die de beste start te geven die je kunt krijgen.

Met te vroeg bijvoeden vergroot je het risico op een slechte darmflora en spijsvertering, eczeem, allergieën, overgewicht, en mogelijk zelfs hart- en vaatziekten.

Met wachten tot 6 maanden vergroot je het risico op... niets. Er is geen consequentie aan iets langer wachten terwijl je éigenlijk dacht dat je kind met 4 maanden al wel een hap zou lusten. Er zijn geen negatieve gevolgen van wachten, anders dan dat je zelf je eigen ongeduld moet bedwingen. Er kunnen wél negatieve gevolgen zijn als je eerder begint. Mij lijkt het een duidelijke keuze.

Die laatste week

Moet je dan wachten tot je kind op de kop af 6 maanden is? In de oertijd hadden ze toch ook geen kalender? Nee, dat klopt. En nee, een dag meer of minder maakt niet uit. Ik denk zelfs dat een week meer of minder je kind niet de darm gaat kosten.

Normaal gesproken (ik ben een NO/AP-adept) ben ik enorm van het kijken naar je kind. Dat zou ik nu ook het liefst zeggen, want dat is natuurlijk wat een goede indicatie zou moeten geven van het toe zijn aan bijvoeding - niet de kalender. Helaas is gebleken dat juist in dit aspect de interpretatie van de signalen nogal wat te wensen overlaat en dat moeders om de één of andere reden al heel snel denken dat hun kind met 4,5 maand signalen uitstraalt die erop wijzen dat hij eraan toe is - wat niet zo is.

Dus voor de veiligheid zou ik aanhouden: wacht tot 5,5 à 6 maanden en ga dan pas bewust kijken of je de signalen oppikt. Kan je kindje zelf rechtop zitten? Brengt hij gericht speelgoed etc. naar zijn mond? Maakt hij kauwbewegingen en kokhalst hij niet als iets over de helft van zijn tong naar binnen komt? Is hij enthousiast over eten en probeert hij het te pakken? Als het antwoord op AL deze vragen (dus niet één van deze vragen maar allemaal) JA is, zou ik zeggen: go for it. Bij voorkeur niet met een potje puree maar à la Rapley, maar dat is weer een volledig ander verhaal.


Zo, en nu ben ik moe. Rest mij nog te zeggen dat er op iedere regel uitzonderingen bestaan. Maar nu heb ik in elk geval de meest voorkomende argumenten voor en tegen toch wel behandeld. Is dat er tenminste een keertje semi-georganiseerd uit ;-)


Eigen mening? Aanvullingen? Hate-mail? Olvarit-medewerker? Post het hieronder in de commentaren!

woensdag 6 juni 2012

Da Book Man!

Jawel, het is eindelijk zover! Zo veel mensen vroegen me "Wanneer ga je nu eindelijk eens een boek schrijven?" en om eerlijk te zijn leek me dat niet zo'n goed idee. Als ik soms al zie waar ik in een blogpost begin en waar het dan eindigt... met mijn chaoskoppie leek een boek me volkomen onhaalbaar. Bovendien had ik nog een scriptie en drie afstudeerwerkstukken op het programma staan. Dus toen ik een tweet voorbij zag komen over 'Schrijf je boek in één week' zei mijn hart direct JA!, maar mijn hoofd moest er nog even over twijfelen.

Uiteindelijk toch ingeschreven en nu zit ik hier, in Oostenrijk, op één van de prachtigste plekjes die je je maar kunt voorstellen. Heerlijk verzorgd volpension en alleen maar mensen om me heen die ook vastbesloten zijn hun boek uit hun hoofd en op (digitaal) papier te krijgen. En dat werkt!

Ik weet niet of ik het boek aan het einde van de week af zal hebben, maar een flink eind is het in ieder geval al wel. Ik gebruik het als eindscriptie voor mijn opleiding, maar jullie zijn de doelgroep voor het boek zelf. Het mag dus in geen geval saai en droog worden; begrijpelijk én leuk om te lezen.

Affijn. Hier is de achterflap. Oordeel zelf... en vind je er iets van? Laat het me weten!
Zoveel mogelijk reacties schijnt goed te zijn als je het wilt laten uitgeven, dus wie weet.


Ik weet het, het is klein! Hier is een linkje naar de grotere versie. Laat het me weten als je het nog niet kunt lezen, dan zet ik de ruwe tekst hier even neer :-)

zondag 6 mei 2012

Melk, de witte wattes? #2

Bijna een jaar terug schreef ik al deel 1 van deze serie. Nu deel 2, waarin ik dieper wil ingaan op koemelkeiwitallergie (KMA), maar eerst nog op lactose-intolerantie.

De laatste jaren hoor je steeds meer over kindjes met deze verteringsproblemen. Dat kan natuurlijk komen omdat we er nu een woord en een onderzoek voor hebben, en het dus steeds vaker ontdekken. Maar persoonlijk denk ik dat er ook andere factoren meespelen.

Darmflora

Ten eerste is daar de verslechterde darmflora. De darmflora speelt een belangrijke rol in de vertering van alle voedingsmiddelen, ook die van melk en gluten (om maar eens een andere veelvoorkomende intolerantie te noemen). Aangezien het tegenwoordig nogal treurig gesteld is met onze darmflora, komen ook verteringsproblemen vaker voor. Kinderen krijgen tijdens de geboorte de damflora van de moeder mee, en die is steeds vaker gewoon niet optimaal. Voedingsmiddelen die we vroeger zonder problemen konden verteren, kunnen nu niet goed worden verwerkt en zorgen daardoor voor meer problemen dan 'vroeger'.

Daar komt nog bij dat we van bepaalde voedingsmiddelen gewend zijn om er jaar in jaar uit dagelijks grote hoeveelheden van naar binnen te werken, iets waar ons lichaam sowieso niet op ingesteld is. Meer daarover lees je in deze blogpost.


Bewerking

Hoe dan ook; dit is niet de belangrijkste reden dat we tegenwoordig overspoeld worden met de KMA en LI-problemen. De grootste reden is wat we doen met onze melk. Als we het hebben over 'bewerkte' en 'onbewerkte' voedingsmiddelen, denken we vaak aan 'groenten en fruit' aan de onbewerkte kant, en aan 'maak-thuis-tompoucen-pakketten' aan de bewerkte kant. Maar waar zet je de melk? 10 tegen 1 dat de meeste mensen verse melk uit het koelschap bij 'onbewerkt' zouden zetten, maar niets is minder waar.

Melk is een sterk bewerkt product; het wordt verhit en gehomogeniseerd (verdeling van vetbolletjes omdat wij blijkbaar niet tegen de aanblik kunnen van zich scheidende melk). Tijdens het verhittingsproces (pasteurisatie) worden alle ziektekiemen gedood. Maar ook alle gunstige bacteriën en wat erger is: ook alle enzymen gaan eraan. Enzymen bestaan namelijk uit eiwitten met (doorgaans) een vitamine eraan vast, en eiwitten worden hard bij een temperatuur van meer dan 60 graden (denk maar aan het koken van een ei, dat een stevig eiwit oplevert). Daardoor wordt het enzym onwerkzaam.

En laat je die enzymen nu nét nodig hebben om melk beter te kunnen verteren! Lactase is het enzym dat helpt lactose te verteren; wij maken het op jonge leeftijd nog aan maar op latere leeftijd veel minder. Dat je het blijft aanmaken als je maar melk blijft drinken is waar, maar bij lange na niet genoeg om de grote hoeveelheden lactose te kunnen verteren. In rauwe melk is lactase gewoon nog aanwezig. Dat is de reden dat veel mensen met een lactose-intolerantie wél rauwe melk kunnen verteren - en trouwens ook yoghurt, want daarin is de lactose omgezet in melkzuur.

Bij KMA ligt het verhaal net weer even anders. Daarover vertel ik je later meer... Komt nog!

vrijdag 20 april 2012

Gefermenteerde vissenlevers. Jummie.

Zoals jullie weten ben ik nogal gecharmeerd van de Weston A. Price-foundation en hun denkbeelden over voeding. Of nou ja, van 99% van hun denkbeelden over voeding, want de kritische aard zit nu eenmaal in het beestje.

Fermented Cod Liver Oil
Een product waar ik veel over heb na moeten denken, is de Fermented Cod Liver Oil (FCLO). Ja, je leest het goed: daar staat gefermenteerde vissenlever. Jummie. Behalve dat ik het een licht onappetijtelijk idee vond, duurde het ook even voordat ik overtuigd was van het nut ervan. Maar inmiddels is dat toch gelukt.

Van het nut van visolie in het algemeen, was ik al overtuigd. Dat levert immers belangrijke Omega-3-vetzuren, die je nodig hebt voor onder andere de opbouw en het functioneren van de hersenen, ogen, hormoonstelsel en huid. En omdat wij veel te veel Omega-6 binnen krijgen (via plantaardige oliën) en doorgaans niet genoeg vis eten, is zo'n supplement wel zo handig om zeker te weten dat we toch alles binnenkrijgen.

Maar. Voedingsmiddelen zijn méér dan een verzameling voedingsstofjes. Een broccoli is niet vitamine C in een groen jasje, en vis is niet Omega-3 met een sterke smaak. Het gaat dus om méér dan alleen de Omega-3. De vitaminesupplementen van NewChapter of Viridian kun je dan ook als het ware zien als 'geconcentreerde groenten', Blue Ice vetzurensupplementen kun je zien als 'geconcentreerde vis en grasboter'. Maar wel met extra's ten opzichte van 'gewone' visolie. Die is vaak verhit en gereinigd, waardoor de vetzuren wel overblijven, maar de vitamines en co-factoren niet meekomen.
FCLO bevat onder andere:

Omega-3-vetzuren
EPA
- belangrijk Omega-3-vetzuur, voornamelijk voor kinderen (en volwassenen) vanaf 5 jaar om de hersencellen goed te laten functioneren en de myelinescheden gezond te houden (dus de 'elektrische pulsen' tussen zenuwcellen door te geven). Speelt ook een rol in de opbouw van hormonen en tekorten kunnen dan ook leiden tot hormoongerelateerde klachten.
DHA - eveneens een Omega-3-vetzuur, vooral belangrijk voor & tijdens de zwangerschap en bij het geven van borstvoeding. Dit vetzuur bouwt bij de baby de hersencellen en oogzenuwen op, en de baby krijgt dan ook 'voorrang' van je lichaam (waardoor je zelf, als je het niet voldoende aanvult, tekorten kunt krijgen). Speelt ook een belangrijke rol in de opbouw en het behoud van een gezonde huid.


Vetoplosbare vitamines
Vitamines A en D in optimale verhouding; vitamine A speelt een belangrijke rol bij de vruchtbaarheid en bij een gezonde weerstand. Ook helpt het andere vitaminen en mineralen beter op te nemen. Vitamine D kennen we van 'de botten' [wink] ofwel het beter opneembaar maken van calcium, maar is ook noodzakelijk voor een optimaal functionerend immuunsysteem. In groenten zit alleen de voorloper van vitamine A, die door veel mensen (onder andere kinderen) niet optimaal kan worden omgezet naar de 'echte' vitamine A. Juist bij hen is het daarom belangrijk om voldoende bronnen van deze vitamine in het dieet op te nemen. Belangrijk is het verschil tussen synthetische vitamine A en de natuurlijke variant; de synthetische geeft kans op overdosering en mag niet (teveel) gebruikt worden tijdens de zwangerschap, terwijl de natuurlijke variant in voeding juist voldoende in het dieet moet voorkomen (in traditionele gemeenschappen kregen zwangere vrouwen vaak ook een speciaal dieet, met veel lever, ei, en vis).

Het is twijfelachtig of we hier in NL wel voldoende vitamine D kunnen aanmaken aan de hand van zonlicht (zeker in de wintermaanden), maar interessant is dat ook in landen waar de zon veel harder schijnt dan hier, mensen van oudsher gewend zijn om voeding te eten met veel vitamine D3 (zoals vette vis en boter van grasgevoerde koeien). Co-enzym Q10 is uitgemolken door de gezondheidsindustrie omdat je er 'meer energie' van zou krijgen, maar zo werkt het natuurlijk niet [rolleyes] CoQ10 is nodig in de lichaamscellen om energie te kunnen produceren (het omzetten van ATP naar ADP, voor de liefhebbers). Daarnaast werkt het als een antioxidant.


Melkzuurbacteriën
Verder bevat FCLO probiotische melkzuurbacteriën, nog zo'n 'ingrediënt' dat we niet voldoende binnenkrijgen in ons huidige voedingspatroon. Voor de komst van de koelkast fermenteerde men vaak groenten, maar tegenwoordig zijn alleen zuurkool en yoghurt daar nog van overgebleven. Die zijn doorgaans gepasteuriseerd, waardoor de bacteriën het niet overleven en je er vanuit probiotisch oogpunt niets meer aan hebt.



Nog meer vet
Volgende keer gaat het over het andere product van Blue Ice, Boterolie. Juist de combinatie van boterolie met FCLO is zo interessant, omdat ze elkaar qua vitaminen en vetzuren perfect aanvullen.

Vetoplosbare vitaminen, gezonde vetzuren en probiotische bacteriën zijn dé drie dingen die vaak te weinig in ons dieet voorkomen en die je eigenlijk bij vrijwel alle gezondheidsklachten eerst zou moeten aanvullen om er zeker van te zijn dat dit niet de oorzaak is. Het zijn ook de voedingsstoffen die in traditionele gemeenschappen zorgvuldig in het dieet gebracht werden, onder andere door vlees, boter en melk van écht grasgevoerde koeien en door vissenlevers (ja, ik vind dat ook jakkie). Omdat de toegang tot dit soort voedingsmiddelen voor ons tegenwoordig op zijn zachtst gezegd nogal lastig is, heb ik besloten om deze supplementen op te nemen in het assortiment.

Het is niet dat de andere supplementen hiermee minder van waarde zijn, maar als je graag een keuze wilt maken en niet 4 of 5 verschillende supplementen wilt slikken, heb je met de combinatie Boterolie en FCLO in ieder geval een heel belangrijk deel al binnen [smile]


woensdag 4 april 2012

Waaraan je kunt zien dat ik lijd aan ernstige beroepsdeformatie


BV betekent allang niet meer ´bijvoorbeeld´maar borstvoeding, ook al is het met hoofdletters geschreven.

Een MangoMadness bij de Shakies heeft een stickertje MM en heet in mijn hoofd dus MoederMelkshake; het wachten is op de dag dat ik dat er nog een keer uitflap bij het bestellen. It’s just a matter of time.

Ik gebruik de afkorting WAPF - dagelijks. En ik weet nog wat het betekent ook.

Als ik onlangs nog gescoord heb gaat dat niet over coke of sex maar over moedermelk (van een andere moeder, voor mijn geopereerde kleuter) of rauwe melk van grasgevoerde koeien. Of over de aanschaf van een draagdoek/wasbare luier / wasbaar maandverband met een leuk printje - score!

Fluffy is ook geen term uit de purnoindustrie maar een maat waarmee je de zachte soepelheid van een draagdoek aanduidt.

Ik neem voornoemde moedermelk in ijsjesvorm mee naar het ziekenhuis om aan voornoemde kleuter te geven, omdat ik de raketjes die ze daar krijgen niet verantwoord genoeg vind voor een herstellend kind.

Ik heb het met enige regelmaat over harde koolhydraatknallers en zachte eiwitglijders - en ja, dat gaat dan over de kwaliteit van iemands winden. Want dat is belangrijk, daarom.

Ik ben drie dagen lyrisch geweest over een 65C-ei, terwijl dat objectief gezien toch vooral nogal snottig is.

Bouillonblokjes zijn zó 2009.

12 dagen gelatine trekken van 1 koeienpoot klinkt niet als een nogal bizarre actie maar als een uitdaging. Een haalbare.

Lange rijs is geen scheldwoord voor overmatig gegroeide medemensen maar een manier om fytinezuur onschadelijk te maken. Dus.

Ik ga niet zweten van de BWCC, DH, JBC en RSC.

Tussen biologische, grasgevoerde rauwe melk en supermarktmelk zit een wereld van vergif. eh, verschil.

Ik betrap mezelf wel eens op de gedachte dat grijs haar misschien wel een kwestie is van een dysbalans in de darmflora. Een gebroken teen trouwens ook.

Als je het verschil tussen roomboter, ghee en boterolie niet kent behoor je waarschijnlijk niet tot mijn incrowd. En als je in het openbaar toegeeft dat je nog altijd bakt in zonnebloemolie, heb je kans dat ik je ontvriend.


Zo. Nu weet je wat een vreselijk persoon ik ben. En waaraan herkennen we jouw beroepsdeformatie?



donderdag 8 maart 2012

Lekker Toetje

Vandaag aten we een Lekker Toetje. En het was nog makkelijk ook. En gezond, boordevol Goede Vetten en Eiwitten.

Ook maken?
Dit heb je nodig voor 4 personen:

- 1 pot Griekse yoghurt
- 1/2 pakje (100ml) slagroom)
- 1 eetlepel honing
- 1/2 theelepel echte kaneelpoeder
- evt. 1 passievrucht

Klop de slagroom met de honing en kaneel.
Schep de yoghurt in bakjes, leg er een kwak slagroom op en peuter er wat passievrucht overheen. Doorroeren. Of niet. Opeten. Denken 'mjam!'.

Foto's?
Nee. Het is al op.

Voordelen?
- Veel verzadigde melkvetten, gezond voor de opbouw van (hersen)celwanden en hormonen
- Kaneel is verwarmend en stimuleert de spijsvertering
- Melkzuur uit de yoghurt stimuleert een gezond darmmilieu
- Vetten zorgen voor een langdurig verzadigd gevoel, dus minder snackbehoefte 's avonds
- Passievrucht bevat veel vitamine C, kalium en magnesium en werkt zenuwsterkend en kalmerend

Nadelen?
- Bevat melkbestanddelen, dus niet geschikt voor mensen met koemelkeiwitallergie of lactoseintolerantie
- Griekse yoghurt is meestal niet biologisch verkrijgbaar, en zeker niet rauw. Aan de andere kant: vette melkbereidingen zoals slagroom en zure bereidingen zoals yoghurt zijn minder gevoelig voor de negatieve gevolgen van het pasteurisatieproces (want dat heeft met name invloed op eiwitten en dus op enzymen; minder op vetten en door het fermenteren van de yoghurt mis je de enzymen minder)

Smakelijk! :-)

zaterdag 11 februari 2012

Gezonde chocoladetaart

Jawel, dat kan wel. All within moderation natuurlijk, maar een lekkere chocoladetaart kan echt ook gezond zijn. Nee, niet niet-ongezond... echt gezond! Hoe?

Neem:
200 gram roomboter (bij voorkeur van grasgevoerde koeien)
4 eieren (free range & pastured)
ca. 75 gram arrowroot
2-4 eetlepels honing
4 eetlepels cacao

Doe:
Smelt de boter op een heel laag vuurtje. Meng de cacao erdoorheen en haal het van het vuur. Meng de eieren erdoorheen (het wordt nu een beetje dik). Voeg de honing toe en zeef de arrowroot eroverheen, goed roeren. Wil je nog zoeter, dan kun je nog wat stevia toevoegen. Bak de taart in de oven op 160 graden in 30-40 minuten gaar.

Het wordt een stevige, niet-luchtige en daardoor vrij machtige taart. Wil je het luchtiger, gebruik dan een theelepeltje bakpoeder en twee theelepels azijn.

Maak dan de topping:
Topping 1
2 eetlepels kokosolie
2 eetlepels cacao
1 ei

Op dezelfde manier smelten en mengen. Over de taart uitgieten en een nacht in de koelkast zetten.

Topping 2
1 pakje biologische slagroom
1-2 eetlepels granen-oploskoffie
Stevia naar smaak

Klop de slagroom lobbig met de stevia en de nep-koffiepoeder.
Je zult mij niet horen beweren dat het spul naar koffie smaakt, maar in slagroom doet het het extreem goed als 'mokka', óók voor echte mokkaliefhebbers!

Nee, we hebben geen foto's. Want hij is op, de taart.


Have your cake and eat it, too!
Deze cake is gezond omdat er:

- geen tarwe in zit
- wel veel eieren inzitten, ook rauwe (in de topping) en je daarmee gezonde eiwitten en vetzuren aanvult (als je tenminste biologische eitjes gebruikt)
- geen suiker in zit
- wel rauwe biologische honing in zit, dat vitaminen en mineralen bevat
- arrowroot in zit, dat je darmflora ondersteunt en je darmslijmvlies kan helpen herstellen
- er biologische roomboter en slagroom in zitten, die gezonde verzadigde vetten en vetoplosbare vitamines aanvullen (als je tenminste grasgevoerde biozuivel gebruikt).

Dus. Nu jij weer. Happy birthday :-)